De herinnering

Nieuw. Het is een bijzonder woord. Kijk er maar eens goed naar. Drie klinkers, een i, een e en een u, meteen achter elkaar. Spreek het eens in gedachten uit: iu. Het klinkt een beetje alsof je de prullenbak openmaakt en erachter komt dat het fruit is gaan rotten. Het is makkelijk om nieuw af te doen als onnodig of raar. Het is menselijk en daarom nog eenvoudiger om de onbekendheid ervan als eng te beschouwen.

Ik denk dat geen topsporter het zich niet kan permitteren om op een menselijke manier naar iets nieuws te kijken. Voor twijfel omdat iets rottig ruikt, er vreemd uitziet of zelfs eng is, is geen plaats. Het bereiken van hun doel, het uitkomen van hun droom, hangt aan duizenden zijden draadjes aan het plafond van een breekbaar huis gebouwd op een stuk grond dat schudt en beeft bij ieder moment van twijfel. Voor een topsporter is stilstand achteruitgang en daarom moet iedere stap, hoe nieuw of onbekend het terrein ook is, genomen worden.

In meer dan één opzicht werden de Olympische Winterspelen van 1980 een historische twaalf dagen voor de Verenigde Staten, niet in de eerste plaats omdat ze gehouden werden op eigen bodem. Midden in de Adirondacks, niet de steilste maar misschien wel de stijlvolste bergketen van Amerika, hoopten sporters in winterjassen met de vlag van ieder land van de wereld op hun borsten geborduurd zich samen als een kleurrijk elfenleger in dienst van Ome Santa. Het pittoreske dorpje Lake Placid, wiens kleurrijke huisjes weerkaatsten in het zorgvuldig getitelde Mirror Lake, was in de winter van 1980 het decor van een onvergetelijk sportgebeuren.

De decennia die naar de jaren tachtig leidden waren getekend met een schijngevecht vol borstgeklop en moddergegooi. De vechters waren even beroemd als berucht. In de ene hoek, laten we het links noemen, stond de USSR, in een communistisch rood broekje zwijgend als een machine die stomend om zich heen zou slaan wanneer de stekker eenmaal in het stopcontact gestoken was. Ertegenover in de rechterhoek stond de perfect ogende strijder van de Verenigde Staten, wiens door kapitalisme onderhouden, wonderbaarlijk schone kaaklijn zo perfect was dat het niet zou misstaan op de rotswand van Mt. Rushmore. 

Hoewel een kernoorlog in de jaren voor de Olympische Spelen op een haar na voorkomen was, kookte het nationalisme in beide kampen nog steeds over. De USSR had zich als doel gesteld om zoveel goud mee te nemen uit Lake Placid dat de glans van Moskou en St. Petersburg vanaf de maan kon worden gezien. Voor de Amerikanen waren de Spelen aan de ene kant een podium om op uit te blinken, maar dat tevens in een  schandschavot kon transformeren.

Dat gold zeker voor het ijshockey. De USSR had een ijzersterk team dat de vier spelen daarvoor steevast het goud mee naar huis nam. Goud. Het Kremlin hing er vol mee, maar er was altijd ruimte voor meer zegeplakkaten. Zeker wanneer die voor de neus van de aartsvijand weggekaapt konden worden. Ook in de Verenigde Staten had men niet de illusie dat ze de USSR-express konden stoppen. Niet afgaan was de hoogste prioriteit. En daarom stelde de ijshockeybond een nieuwe coach aan, Herb Brooks. 

De in Minnesota, Amerika’s walhalla voor ijshockey, geboren optimist bekeek de wereld echter net wat anders dan zijn meerderen bij de nationale bond. Brooks wou de Spelen winnen. “We doen iets nieuws, iets dat we nog niet eerder in de Verenigde Staten gedaan hebben”, antwoordde hij toen hem plagerig gevraagd werd hoe hij dacht dat te bewerkstelligen.

Het bondsbestuur dacht dat hij gek geworden was toen hij een selectie samenstelde waarin de beste spelers ontbraken. Dat geen van de spelers een professional was en alleen voor universiteiten uitkwamen, was niet vreemd. Dat hij in plaats van de beste individuen te selecteren, hockeyers meenam die onbekend, versleten of bekrast waren wel. Leden van het bondsbestuur mompelden achter hun handen over zijn ontslag en misschien zelfs wel over het volledig terugtrekken van het team uit de Spelen. Brooks hield zijn poot stijf omdat hij vond dat zijn selectie het beste team zou vormen, een ploeg waarmee hij de USSR-express kon ontsporen. Hij bewandelde een andere weg dan zijn voorgangers en werkte met Zwitserse precisie aan een machine die liep op vertrouwen en inzet.

Zoals elke weg was ook degene die Brooks en zijn mannen bewandelden bochtig en vol valkuilen. In de dagen voor de Olympische Spelen speelden de Verenigde Staten tegen de USSR een oefenwedstrijd in Madison Square Garden in New York City. De USSR won met 10-3. Daarna gaf niemand nog een stuiver voor de kansen van de VS. Behalve Brooks natuurlijk.

Met de last van de afgang als een Siberische tijger op hen jagend, reisde de ploeg af naar de Adirondacks. Wat daar gebeurde ging de geschiedenis in als een wonder. Een mirakel. “A miracle on ice”. Niet alleen bereikte het team van Brooks tegen alle verwachtingen in de halve finale, ze versloegen de onverslaanbaar geachte USSR in een bloedstollend gevecht. Godzijdank stonden de soldaten van het Rode Leger en de Verenigde Staten nooit zo dicht tegenover elkaar als de hockyers van beide aartsrivalen. En gelukkig bleef het bij een face-off en slapshots in plaats van een oorlogsverklaring en mortiergranaten. 

Toch was het tijdens die drie periodes van twintig minuten meer dan een Koude Oorlog en toen de kruitdampen en ijsschilfers opgetrokken waren, de schaatsen versleten en de sticks gebroken aan de kant gegooid werden, wapperde de aanvoerder van de USSR met een witte vlag. Amerika won met 4-3 en sleepte uiteindelijk de gouden medaille binnen. Die eerste plaats is minder significant dan de overwinning op de USSR, omdat de in recessie verkerende Amerikanen de overwinning op de aartsrivaal als een lichtbaken op een woeste, donkere zee zagen; een haven na een eindeloze roeitocht tijdens een koude, natte nacht. De onverwachtheid, de nieuwheid, maakte de landing des te gewenster en de herinnering des te mooier. 

Lake Placid. Ik ben er zelf meerdere malen geweest. Ik vond het moeilijk te beseffen dat er zich een mirakel voltrokken heeft in het bergdorp. Het ziet er veertig jaar na de gloriedagen nogal treurig uit. De skischans torent als het verroeste geraamte van een prehistorisch monster uit een lang verleden boven de versleten gevels van het dorpje uit. Het Olympische Dorp is niets meer dan een paar haastig gebouwde barakken. Zoals altijd is het mooiste wat er overgebleven is de natuur; de oeroude dennenbomen, het spiegelgladde oppervlak van het meer, de bergen in de verte, het gerikketik van de spechten. De natuur leeft voort waar de mensheid heengaat, vertrokken naar de grote stad of naar een wereld hoger dan de onze. Maar als zelfs de natuur heengegaan is en van de bergen niets meer over is dan diepe kuilen, blijft een herinnering bestaan. Vooral wanneer het een herinnering is aan iets dat nieuw was.

 

2 comments

  • 500mg[/url] Amoxicillin ryt.ychz.akkapanna.com.xtw.az http://mewkid.net/when-is-xuxlya3/
    aveegal
  • 500mg Capsules[/url] Buy Amoxicillin Online ofu.sksm.akkapanna.com.aay.oy http://mewkid.net/when-is-xuxlya3/
    ojehufar

Leave a comment